یبوست مشکلی رایج است که بهدلیل کُندی حرکات روده به وجود میآید؛ در این صورت عبور غذا و مواد زائد از دستگاه گوارش با مشکل مواجه شده و آب موجود در آنها بیشتر جذب میشود؛ به همین دلیل حرکت مواد زائد و سفت در روده به دشواری صورت میگیرد و برای تخلیه آنها به زور و فشار زیادی نیاز است. همین موضوع میتواند به عارضه دردناک بواسیر (همورویید) منجر شود.
عوامل زیادی سبب کاهش حرکت روده و یبوست میشوند که یکی از رایجترین آنها استرس است. همچنین مصرف برخی داروها، ابتلا به بعضی بیماریها و حتی افزایش سن میتواند در بروز این مشکل نقش داشته باشد.
برای رفع این عارضه، رعایت رژیم غذایی سرشار از فیبر (مثل میوهها و سبزیجات)، فعالیت بدنی منظم و نوشیدن آب کافی میتواند بسیار مؤثر باشد. همچنین استفاده از مکملهای ملین و مسهل به رفع سریعتر یبوست کمک میکند. یکی از رایجترین و مؤثرترین این مکملها، محصولات گیاهی حاوی برگ سنا مانند قرص سی لاکس است که برای رفع یبوست کاربرد دارد.
ترکیبات قرص ملین و مسهل سی لاکس دینه
این مکمل طبیعی با داشتن ترکیبات زیر میتواند به بهبود یبوست کمک کند:
-
برگ گیاه سنا (Senna spp): افزایش حرکات دودی روده و افزایش سرعت حرکت غذا در روده، کاهش جذب مایعات در روده، افزایش آب و الکترولیت محتویات روده
-
اسانس رازیانه (Foeniculum vulgare): بهبود حرکات روده، دارای اثرات ضد نفخ
مزایای قرص ملین و مسهل سی لاکس دینه
مصرف این مکمل گیاهی با مزایای زیر همراه است:
-
درمان یبوست بهخصوص یبوستهای ناشی از ضعف عملکرد دستگاه گوارش به ویژه روده بزرگ
-
کمک به دفع راحت و بدون فشار
-
پیشگیری از تنبلی روده
-
کمک به آمادهسازی پیش از بررسیهای روده بزرگ و کوچک مانند (کولونوسکوپی یا سی تی انتروگرافی)
قرص ملین و مسهل سی لاکس برای چه کسانی مناسب است؟
این قرص گزینهای مؤثر برای افراد دارای یبوست است. همچنین با تحریک حرکات روده به تسهیل دفع مدفوع کمک میکند. سی لاکس ملینی مفید قبل از انجام کولونوسکوپی است؛ زیرا به پاکسازی روده کمک میکند. این دارو معمولاً روز قبل از آزمایش مصرف میشود تا رودهها بهخوبی آماده شوند.
افرادی که به دلایل مختلفی مانند بواسیر یا مشکلات گوارشی دچار یبوست هستند، میتوانند از قرص ملین و مسهل سی لاکس برای کاهش فشار هنگام دفع استفاده کنند؛ با این حال مصرف این قرص باید تحت نظر پزشک باشد؛ بهویژه برای افراد دارای شرایط خاص.
نحوه مصرف قرص ملین و مسهل سی لاکس دینه
با توجه به بازههای سنی از دستورالعمل زیر پیروی شود:
-
بزرگسالان و کودکان بالای ۱۲ سال: روزانه ۱ تا ۲ قرص
-
کودکان ۱۰ تا ۱۲ سال: ۱ قرص
-
کودکان ۲ تا ۱۰ سال: با مشورت پزشک از شربت سی لاکس دینه استفاده شود (به علت دوز کمتر برگ سنا و سهولت مصرف)
-
سالمندان: مصرف با نصف دوز توصیهشده در بزرگسالان آغاز شود. درصورت نتیجهنگرفتن بهتدریج دوز افزایش یابد و به ۱ تا ۲ قرص برسد.
بهترین زمان مصرف سی لاکس قبل از خواب است؛ زیرا تأثیر آن در طول شب شروع شده و نتیجه آن صبح روز بعد مشاهده میشود. همچنین خوابیدن در این مدت به کاهش ناراحتی ناشی از یبوست کمک میکند و فرد را از درد یا ناراحتی رودهای در طول شب نجات میدهد. برای اثرگذاری بهتر توصیه میشود قرص سی لاکس همراه با 1 تا 2 لیوان آب مصرف شود. در طول روز نیز مایعات فراوان نوشیده شود (۶ تا ۸ لیوان)؛ زیرا مصرف مایعات به تسهیل حرکت روده و عبور راحتتر مواد از آن کمک میکند.
هشدار مصرف
درصورت وجود دردهای شکمی با علت ناشناخته، انسداد روده، بیماریهای التهابی روده (مثل بیماری کرون یا کولیت زخمی)، آپاندیسیت یا وجود خونریزی مقعدی از مصرف این مکمل خودداری شود.
مصرف این مکمل در کودکان زیر ۲ سال، بهعلت ساختار آسیبپذیر رودهها، احتمال واکنشهای تحریکی و اسهال شدید ممنوع است. اگر به برگ سنا یا سایر ترکیبات محصول مانند رازیانه حساسیت دارید، از مصرف مکمل خودداری کنید. به هیچ عنوان برای لاغری و کاهش وزن از این محصول استفاده نشود.
مصرف قرص سی لاکس برای مدت بیش از ۲ هفته توصیه نمیشود. اگر بعد از این مدت مشکل یبوست رفع نشده باشد، بهتر است علت اصلی بررسی و درمان شود؛ زیرا استفاده طولانیمدت از ملینها میتواند به عوارضی مانند کاهش تأثیر دارو و اختلال در عملکرد طبیعی رودهها منجر شود. به نظر میرسد اثرات سنا برای روده درصورت مصرف طولانیمدت و خارج از دستور کمرنگ میشود و نیاز به دوز بالاتر را ایجاب میکند که نگرانکننده است.
بارداری و شیردهی
مصرف مکمل سی لاکس برای زنان باردار و شیرده مجاز نیست؛ زیرا ممکن است به عوارض جانبی مانند انقباضات دردناک و اسهال منجر شود. این عوارض بهویژه برای بانوان باردار جدیتر است؛ بنابراین بهتر است این افراد از مکملهای ایمنتر برای رفع یبوست استفاده کنند.
کنترل یبوست در زنان باردار و شیرده با روشهای بهتری شامل مصرف کافی آب، افزایش فیبر در رژیم غذایی از طریق مصرف سبزیها و میوههای تازه و انجام فعالیتهای فیزیکی سبک مانند پیادهروی صورت میگیرد.
تداخل دارویی قرص ملین و مسهل سی لاکس دینه
برای کسب بهترین نتیجه از قرص ملین و مسهل سی لاکس و جلوگیری از تداخلها و عوارض ناخواسته با داروهای دیگر توصیه میشود این مکمل و داروهای زیر طبق دستور پزشک مصرف شوند:
-
گلیکوزیدهای قلبی (مانند دیگوکسین): برگ سنا میتواند فعالیت داروهای قلبی مانند دیگوکسین را افزایش دهد. این افزایش اثر دارو ممکن است سبب بروز عوارض جانبی جدی شود؛ بنابراین باید دوز مصرفی سنا بهطور دقیق تنظیم شود.
-
داروهای ضد آریتمی (مانند کینیدین و آمیودارون): مکملهای مسهل مانند سی لاکس با احتمال ایجاد اسهال میتوانند سبب کاهش سطح پتاسیم در بدن شوند. کاهش پتاسیم نیز عملکرد داروهای ضد آریتمی را مختل کرده و منجر به مشکلات جدی در عملکرد قلب میشود.
-
استروژن: سنا میتواند جذب داروهای حاوی استروژن را کاهش دهد و بدین ترتیب اثر درمانی آنها کم میشود.
-
ایندومتاسین
-
نیفدیپین: اثرات سنا درصورت استفاده همزمان با این داروها کم میشود.
-
فراوردههای حاوی شیرینبیان: شیرینبیان سبب مهار انقباض عضلات روده میشود و یبوست را تقویت میکند؛ بنابراین استفاده همزمان آن از خواص ملینی برگ سنا میکاهد.
عوارض قرص ملین و مسهل سی لاکس
استفاده از قرص سی لاکس تا دو هفته (البته مصرف پیوسته بیشتر از یک هفته بدون تجویز پزشک توصیه نمیشود) برای بیشتر افراد ایمن است، اما ممکن است در برخی افراد با عوارضی جانبی مانند احساس نفخ، تیرکشیدن شکم یا اسهال همراه شود. درصورت شدتیافتن این علائم، باید مصرف مکمل متوقف و به پزشک مراجعه شود. همچنین مصرف قرص سی لاکس ممکن است سبب تغییر رنگ ادرار به قهوهای، قرمز یا زرد شود که طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
سؤالات متداول
1.اثربخشی قرص سی لاکس چند ساعت بعد از مصرف مشاهده میشود؟
بهطور میانگین پس از ۸ تا ۱۲ ساعت اثرات ملینی مکمل سی لاکس بر رودهها مشاهده میشود.
2.قرص سی لاکس چه تفاوتی با شربت سی لاکس دارد؟
هر دو فرآورده برای درمان یبوست و بهبود حرکات روده کاربرد دارند؛ با این تفاوت که شربت سی لاکس میزان کمتری از عصاره سنا را دارد و فاقد رازیانه است؛ به همین دلیل برای کودکان و افرادی که تحمل کمتری به سنا دارند، مناسبتر است.
نویسنده: زهرا رمضانی
ناظر علمی: دکتر علی سالاری تبار و امیررضا استواری