:quality(80)/https://static.zeevash.ir/Products/Image/strataderm-1-7rkp.png)
ژل استراتادرم استرات فارما
آبله مرغان یک بیماری عفونی، ویروسی و شدیداً مسری است که کودکان بیشتر به آن مبتلا میشوند، اما در بزرگسالی نیز میتواند رخ دهد. ابله مرغان در فردی که دستگاه ایمنی سالمی دارد یک بیماری خفیف است، ولی در افراد دچار نقص ایمنی خطرناکتر است و مراقبتهای درمانی شدیدتر و دقیقتری را میطلبد. در گذشته این بیماری بسیار فراگیرتر از امروز بود، ولی امروزه به خاطر فراهم شدن واکسن مربوط به آن، شیوع بسیار کمتری دارد.
تیم زیوش در این مقاله همه چیز در مورد آبله مرغان را توضیح میدهد و با بررسی گروههای در معرض خطر و ارائه راهکارهای درمانی، تلاش میکند تا پاسخگوی شما خوانندگان و دغدغهمندان عزیز در رابطه با این بیماری باشد.
آبله مرغان یک بیماری عفونی و ویروسی است که ویروس واریسلا زوستر (VZV) به عنوان عامل آن شناخته میشود. آبله مرغان بسیار شایع و همینطور مسری است. این بیماری بیخطرِ دوران کودکی معمولاً با بثورات پوستی تاولدار مشخص میشود. انتقال این ویروس عموماً از طریق مسیر تنفسی اتفاق میافتد؛ یعنی عطسه و سرفه فرد مبتلا میتواند دیگران را هم آلوده کند. سپس، ویروس در بدن تکثیر شده و وارد خون میشود. در ادامه، همه چیز درباره آبله مرغان را توضیح میدهیم.
خلاصه: آبله مرغان یک عفونت ویروسی است که در کودکان شیوع بیشتری دارد. ویروس واریسلا زوستر عامل این بیماری است و با ضایعات پوستی پراکنده و گسترده مشخص میشود.
مهمترین مورد از فواید آبله مرغان در بزرگسالان، مقاوم شدن مادامالعمر نسبت به آبله مرغان در بزرگسالی است. از دیگر خواص آبله مرغان (به اصطلاح عامه فواید ابله مرغون)، میتوان به کاهش احتمال ابتلا به زونا در بزرگسالی اشاره کرد. بعضی مطالعات نشان دادهاند بزرگسالانی که در طول دوره بزرگسالی در معرض کودکان مبتلا به آبله مرغان قرار میگیرند، احتمال کمتری برای ابتلا به بیماری زونا از خودشان نشان میدهند.
آبله مرغان غالباً بیماری دوران کودکی است. بزرگسالانی که در کودکی دچار آبله مرغان شدهاند، نسبت به بیماری ایمن هستند؛ پس مشاهده بیماری در بزرگسالان نادر است. با این وجود، آبله مرغان بیماری بسیار واگیرداری است و میتواند هر کسی را در هر رده سنی مبتلا کند. حتی احتمال ابتلای مجدد بزرگسالانی که در کودکی به ابله مرغان دچار شدهاند نیز وجود دارد؛ هرچند این احتمال بسیار اندک است. افرادی که زیر احتمالاً بیماری شدیدتری را تجربه میکنند و احتمال بالاتری برای ابتلا به عوارض دارند:
آبله مرغان خود را با راش پوستی خارشدار، تب خفیف، احساس ضعف و بیقراری نشان میدهد. در شخصی که دستگاه ایمنی سالمی دارد، آبله مرغان معمولاً یک بیماری کمخطر است که با خود خستگی و تب خفیف را به همراه دارد و حدوداً سه تا پنج روز طول میکشد.
خلاصه: علائم آبله مرغان خفیف یا شدید، در هر دو صورت شامل راش پوستی خارشدار، تب خفیف، کاهش اشتها و سردرد است.
وقتی راش پوستی آبله مرغان ظاهر میشود، سه مرحله را پشت سر میگذارد که عبارتند از:
در روزهای اول بیماری، بهطور مداوم پاپولهای جدید ایجاد میشوند؛ بنابراین مشاهده همزمان هر سه مرحله بثورات در بیمار طبیعی است. این ضایعات ابتدا روی بدن و صورت پدیدار میشوند و پس از آن، بهسرعت بقیه بخشهای بدن را نیز درگیر میکنند. اکثر این ضایعات کوچک و قرمز هستند. ضایعات، علاوه بر پوست، ممکن است روی مخاط حلق و واژن نیز ظاهر شوند.
تعداد این دانهها از شخصی به شخص دیگر متفاوت است. برخی افراد دانههای بسیار اندکی دارند، درحالیکه برخی ممکن است تا حدود 2000 دانه داشته باشند. کودکان کوچکتر نسبت به بزرگترها ضایعات کمتری دارند. افراد دچار نقص ایمنی اعم از کودکان و بزرگسالان، بهویژه مبتلایان به لوسمی، ضایعات خونریزیدهنده فراوانی دارند که به زمان بیشتری برای درمانشان نیاز است. مبتلایان نقص ایمنی همچنین در معرض عوارض احشایی بیشتری نیز هستند. این عوارض در حدود 15 تا 30 درصد موارد اتفاق میافتند و در صورت عدم درمان ضد ویروسی، در 15 درصد موارد کشنده هستند.
خلاصه: ضایعات ابتدا روی صورت و تنه و سپس سایر نقاط بدن ظاهر میشوند. این ضایعات حتی مخاط حلق و واژن را نیز میتوانند درگیر کنند. افراد دارای نقص ایمنی، ضایعات خونریزیدهنده فراوان دارند که درمان آنها زمانبر است.
حالا که درباره فواید ابله مرغان صحبت کردیم، بیایید عوارض آن را هم بررسی کنیم. آبله مرغان میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. بااینحال، وقوع این عوارض در افراد سالم و طبیعی بسیار نادر است. رایجترین عوارض این بیماری عبارتند از:
شایعترین عارضه عفونی آبله مرغان، عفونت باکتریایی ثانویه پوست است. عفونتهای پوستی در نتیجه خراشیدگی پوست بعد از خارش اتفاق میافتد.
بهغیر از پوست، شایعترین محل درگیری آبله مرغان در کودکان، دستگاه عصبی مرکزی (مغز و نخاع) است. آتاکسی مخچهای و التهاب مننژ معمولاً 21 روز بعد از شروع راش پوستی ایجاد میشوند. آتاکسی به ناهماهنگی و بینظمی حرکات عضلات اشاره دارد، به شرطی که ضعف عضلانی وجود نداشته باشد.
مصرف آسپرین در کودکان مبتلا به آبله مرغان باعث ایجاد سندرم ری (Reye’s syndrome) میشود. سندرم ری یک سندرم خطرناک است که با تورم کبد و مغز همراه است. علائمی مثل گیجی، تشنج و از دست دادن هوشیاری نیاز به درمان فوری دارند. تشخیص و درمان زودهنگام این سندرم، میتواند جان کودک را نجات دهد.
با توجه به توضیحات فوق، بدیهی است مصرف آسپیرین برای کودکان مبتلا به آبله مرغان و همینطور آنفلوانزا ممنوع است. استامینوفن یا ایبوپروفن کودکان، جایگزینهای دارویی امنتری برای آسپیرین هستند.
درگیری ریه در بیمار مبتلا به آبله مرغان، پنومونی واریسلایی نام دارد. این جدیترین عارضه این بیماری است که بیشتر در بزرگسالان اتفاق میافتد و در زنان باردار شدیدتر است. پنومونی ناشی از واریسلا معمولاً سه تا پنج روز بعد از ظاهر شدن سایر علائم بیماری اتفاق میافتد و معمولاً با تند شدن ضرباهنگ تنفس، سرفه، تنگی نفس و تب همراه است. بعضی از این علائم مشابه وضعیت موجود در بیماری آسم هستند.
به جز این موارد، برخی عوارض کمتر شایع آبله مرغان به شرح زیر است:
خلاصه: عوارض آبله مرغان شامل عفونت باکتریایی پوست و بافت نرم، پنومونی، عفونت یا تورم مغز و درگیری کبدی است.
بانوان بارداری که به آبله مرغان مبتلا میشوند، در خطر انواعی از مشکلات سلامتی قرار میگیرند. رایجترین این مشکلات عفونت ریه یا پنومونی است. مورد بعدی نیز سندرم واریسلای مادرزادی است. اگر آبله مرغان طی 20 هفته اول حاملگی رخ دهد، احتمال کمی برای وقوع این مورد وجود خواهد داشت. این وضعیت، سندرم واریسلای جنینی نیز نام دارد.
بیشترین خطر در هفتههای هشتم تا بیستم حاملگی وجود دارد. سندرم واریسلای مادرزادی میتواند زخمشدگی پوست ایجاد کند. همچنین، میتواند به چشمها، مغز، دستها و لوله گوارش آسیبهای دائمی وارد کند. این تغییرات قبل از تولد با سونوگرافی قابل مشاهده هستند. علائم سندرم واریسلای مادرزادی به شرح زیر است:
وقتی که باردار هستید، مهم است که بدانید آیا به آبله مرغان مقاوم هستید یا نه. اگر مقاوم هستید، احتمال ابتلا بسیار پایین است. بعضی از مردم این مقاومت را در اوایل زندگی خود، بعد از یک بار ابتلا به این بیماری به دست میآورند. بعضی دیگر هم با واکسیناسیون مقاوم میشوند. اگر از وضعیت مقاومت خود مطلع نیستید، کادر درمان میتوانند با انجام آزمایش خون شما را مطلع کنند.
خلاصه: در صورت ابتلای مادر به عفونت طی 20 هفته اول، احتمال وجود نقصهای مادرزادی در جنین وجود دارد و به آن سندرم واریسلای مادرزادی میگویند.
تشخیص آبله مرغان موضوع پیچیدهای نیست. مشاهده راش پوستی که نشانه بارز بیماری است، به همراه سابقه ارتباط اخیر با فردی که آبله مرغان داشته، پزشک را به تشخیص آبله مرغان میرساند. تأیید قطعی تشخیص از سه طریق امکان دارد:
خلاصه: تشخیص اولیه از طریق مشاهده راش پوستی به همراه سابقه ارتباط با فرد ناقل بیماری و تأیید تشخیص از طریق جداسازی ویروس، مشاهده افزایش سطح آنتیبادی در خون و کشف DNA ویروسی در PCR است.
بهترین روش پیشگیری از آبله مرغان، واکسیناسیون است. واکسن آبله مرغان از موارد شدید بیماری جلوگیری میکند. دستورالعمل واکسیناسیون این بیماری به شرح زیر است:
آبله مرغان معمولاً خفیف است، اما در بانوان باردار، نوزادان کمتر از ۱۲ ماه، نوجوانان و افرادی که دستگاه ایمنی ضعیفی دارند، میتواند خطرناک باشد. بعضی افراد هم به قدری بیمار میشوند که نیاز به بستری شدن پیدا میکنند. اکثر افرادی که دو دوز واکسن دریافت میکنند، مقاومت مادامالعمر پیدا میکنند. در صورت عدم ابتلای قبلی به آبله مرغان، همه باید دو دوز واکسن دریافت کنند. واکسن آبله مرغان برای گروههای زیر اهمیت بیشتری دارد:
بعضی افراد نیز نباید واکسن آبله مرغان را دریافت کنند. آنها عبارتند از:
اکثر افراد هیچ عارضهای را تجربه نمیکنند. عوارضی احتمالی که ممکن است اتفاق بیفتد، شامل موارد زیر است:
خلاصه: بهترین روش پیشگیری از آبله مرغان، واکسیناسیون است. واکسن آبله مرغان از موارد شدید بیماری جلوگیری میکند. این بیماری معمولاً خفیف است؛ اما در بانوان باردار، نوزادان کمتر از ۱۲ ماه، نوجوانان و افرادی که دستگاه ایمنی ضعیفی دارند، میتواند خطرناک باشد
هدف درمانی آبله مرغان در بیماری که از لحاظ دستگاه ایمنی طبیعی است، جلوگیری از عوارض قابل اجتناب است. توصیههای بهداشتی و درمان دارویی نیز در درمان این بیماری حائز اهمیت هستند. در ادامه به معرفی روش دارو درمانی و موثرترین داروی آبله مرغان خواهیم پرداخت.
طی 24 ساعت اول بیماری برای نوجوانان و بزرگسالان، یکی از داروهای زیر توصیه میشود:
مشابه بزرگسالان، درمان با آسیکلوویر برای کودکان کمتر از 12 سال نیز در ابتدای بیماری مفید است.
شاید برای شما سوال شده باشد که درمان آبله مرغان در بیماری با نقص ایمنی چگونه است؟ نقص ایمنی، وضعیتی است که در آن دستگاه ایمنی فرد تضعیف شده یا به کلی وجود ندارد. این وضعیت میتواند مادرزادی و ژنتیکی باشد یا در اثر بیماریها و درمان برخی بیماریها ایجاد شود. معمولاً بیمارانی که کاندید پیوند عضو هستند، تحت شیمیدرمانی برای درمان سرطان قرار دارند یا برای درمان بیماریهای خودایمنی داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند، دچار نقص ایمنی هستند. اطلاعات بیشتر درباره شیمیدرمانی در بیماران سرطانی در وبسایت زیوش موجود است.
در این بیماران، آبله مرغان با شدت بیشتری بروز میکند و روشهای درمانی ویژهای میطلبد. برای این بیماران، آسیکلوویر وریدی توصیه میشود. این روش احتمال بروز عوارض گوارشی را کاهش میدهد، اما تأثیری در بهبودی ضایعات پوستی ندارد. دوز دارو ۱۰ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بیمار، هر هشت ساعت برای یک هفته است. این روش درمانی باعث درمان سریع آبله مرغان میشود تا عوارض بیماری برای این بیماران به حداقل برسد. با تشخیص پزشک نیز، میتوان دوز داروهای سرکوبگر ایمنی را کاهش داد.
برای کاهش خارش آبله مرغان میتوان از پمادهای موضعی استفاده کرد. حمام آب ولرم نیز در تسکین خارش موثر است. استفاده از لوسیون کالامین و حمام خنک با جوش شیرین یا بلغور جو دوسر خام نیز میتواند خارش را کاهش دهد. کوتاه نگهداشتن ناخنها برای جلوگیری از انتشار ویروس، زخم شدن و عفونت پوستی ضروری است. در صورت خاراندن تاولها، شستوشوی دستها با آب و صابون به مدت حداقل ۲۰ ثانیه توصیه میشود.
خلاصه: هدف درمانی آبله مرغان در بیماری که از لحاظ دستگاه ایمنی طبیعی است، جلوگیری از عوارض قابل اجتناب است. توصیههای بهداشتی و درمان دارویی در درمان آبله مرغان حائز اهمیت هستند. برای کاهش خارش آبله مرغان میتوان از پمادهای موضعی استفاده کرد. حمام آب ولرم نیز در تسکین خارش موثر است. استفاده از لوسیون کالامین و حمام خنک با جوش شیرین یا بلغور جو دوسر خام نیز میتواند خارش را کاهش دهد.
دوره نهفتگی بیماری آبله مرغان بین 10 تا 21 روز است؛ اما معمولاً حدود 14 تا 17 روز طول میکشد. بیماری از 48 ساعت قبل از آغاز راش تاولی، حین ایجاد وزیکول (که عموماً چهار تا پنج روز طول میکشد) و تا زمانی که همه وزیکولها با پوسته پوشانده شوند، واگیردار است.
خلاصه: آبله مرغان از 48 ساعت قبل از ایجاد راش پوستی تا وقتی که همه تاولها با پوسته پوشیدهاند، واگیردار است.
سؤال دیگری که پیش میآید، این است که برای آبله مرغان چی بخوریم؟ یا چه چیزی برای آبله مرغان خوب است و چه چیزی برای آبله مرغان ضرر دارد؟
راشهای پوستی آبله مرغان نهتنها سطح بدن بلکه دهان، زبان و حلق را نیز درگیر میکنند. بنابراین بهتر است از غذاهایی که این ضایعات را تحریک میکنند، مانند غذاهای تند، اسیدی، شور و ترد، پرهیز شود. همچنین، افرادی که دستگاه ایمنی آسیبدیده دارند، ممکن است به عوارضی مانند التهاب معده دچار شوند که با علائمی مانند درد، حالت تهوع و استفراغ همراه است(درباره التهاب معده بیشتر بخوانید). رعایت رژیم غذایی سبک و قابلتحمل برای دریافت مایعات و مواد مغذی ضروری است. مصرف غذاهای غنی از آهن نیز میتواند خطر آنمی فقر آهن را کاهش دهد. غذاهای مناسب در زمان ابتلا به آبله مرغان عبارتند از:
در زمان ابتلا به آبله مرغان از نوشیدن آبمیوههای شیرین، قهوه، نوشابه و نوشیدنیهای الکلی پرهیز کنید.
خلاصه: راشهای پوستی آبله مرغان نهتنها سطح بدن بلکه دهان، زبان و حلق را نیز درگیر میکنند. بنابراین بهتر است از غذاهایی که این ضایعات را تحریک میکنند، مانند غذاهای تند، اسیدی، شور و ترد، پرهیز شود. رعایت رژیم غذایی سبک و قابلتحمل برای دریافت مایعات و مواد مغذی ضروری است.
خاراندن بیشازحد تاولها میتواند به پوست آسیب بزند و زخمهایی عمیق با ظاهری تورفته ایجاد کند. برای کاهش ظاهر اسکارهای ناشی از جوش های آبله مرغان، روشهای مختلفی وجود دارد:
درمان طبیعی جای آبله مرغان به کمک روغن رزهیپ انجام میشود.
در این مقاله از داروخانه آنلاین زیوش به بررسی همه چیز درباره بیماری آبله مرغان پرداختیم. آبله مرغان یک بیماری واگیردار است که ۹۰ درصد کودکان زیر ۱۰ سال که واکسینه نشدهاند، آن را تجربه میکنند. بارزترین نشانه آبله مرغان راش پوستی است و تا زمانی که ضایعات دلمه تشکیل ندادهاند، بیماری واگیردار است. درمان بیماری برای کودکانی که از سایر جهات سالم هستند، شامل درمان حمایتی، استراحت و در ۱۲ ساعت اولیه ظهور راش، استفاده از یک داروی ضد ویروس مانند آسیکلوویر است.
بهترین راه پیشگیری از این بیماری، واکسیناسیون است که احتمال وقوع بیماری شدید را تقریباً به صفر میرساند. واکسیناسیون نسبت به آبله مرغان برای بانوان باردار یا بانوانی که قصد بارداری دارند، بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که ابتلا به عفونت آبله مرغان حین حاملگی برای جنین بسیار خطرناک و حتی کشنده است. با این حال، در بیشتر موارد آبله مرغان بیماری خفیفی است که با رعایت اصول اولیه بهداشت، تغذیه مناسب و استراحت، طی چهار تا هفت روز برطرف میشود.
1. آبله مرغان چه شکلی است؟
آبله مرغان با دانههای قرمز و خارشدار شروع میشود که به تاولهای پر از مایع تبدیل میشوند و سپس پوسته میبندند. این بثورات ممکن است روی پوست، صورت، داخل دهان، حلق و حتی نواحی تناسلی ظاهر شوند.
2. آبله مرغان چند بار میگیریم؟
آبله مرغان معمولاً فقط یکبار در طول زندگی اتفاق میافتد. اما در موارد نادر مثل ضعف سیستم ایمنی و حساسیت به برخی داروها، ممکن است فرد دوباره مبتلا شود.
3. آبله مرغان چگونه منتقل میشود؟
آبله مرغان از طریق قطرات تنفسی (عطسه یا سرفه فرد مبتلا) یا تماس مستقیم با مایع تاولها منتقل میشود.
4. حمام برای آبله مرغان خوب است؟
بله، حمام با آب ولرم یا آب خنک (همراه با جوش شیرین یا بلغور جو دوسر) میتواند خارش را کاهش دهد و به تسکین پوست کمک کند.
5. خارش آبله مرغان بعد از چند روز خوب میشود؟
خبر خوب این است که خارش طی ۳-۴ روز بهتر میشود و بعد از یک هفته که همه تاولها خشک شده و روی آنها پوسته تشکیل شده است، خارش تمام میشود.
6. فرق آبله میمونی با آبله مرغان چیست؟
آبله میمونی توسط ویروسی به نام Monkeypox ایجاد میشود. این بیماری مانند آبله مرغان راش پوستی ایجاد میکند، اما برخلاف آبله مرغان، بسیار دردناک و چرکین است.
7. اگر آبله مرغان نگیریم چه میشود؟
ابتلای اولیه به آبله مرغان مصونیت مادامالعمر نسبت به بیماری ایجاد میکند. افرادی که تاکنون به آبله مرغان مبتلا نشدهاند، بهتر است واکسن آبله مرغان دریافت کنند.
8. آبله مرغان در کودکان تا چند روز واگیر دارد؟
آبله مرغان در کودکان از ۴۸ ساعت قبل از ظاهر شدن راش تا زمانی که تمام تاولها پوسته ببندند (معمولاً ۵ تا ۷ روز) واگیردار است.
9. چگونه از سرایت آبله مرغان جلوگیری کنیم؟
با واکسیناسیون، قرنطینه فرد مبتلا و رعایت بهداشت میتوان از سرایت آبله مرغان جلوگیری کرد.
10. آبله مرغان چند روز طول میکشد؟
سؤال دیگری که در رابطه با این بیماری وجود دارد، این است که آبله مرغان تا چند روز خوب میشود؟
11. خارش آبله مرغان چند روز طول میکشد؟
خارش آبله مرغان معمولاً ۵ تا ۷ روز طول میکشد.
12. تفاوت سرخک و آبله مرغان چیست؟
سرخک و آبله مرغان هر دو بیماریهای ویروسی واگیردار هستند، اما تفاوتهای مهمی دارند. سرخک با تب بالا، سرفه، آبریزش بینی و التهاب چشم شروع میشود و سپس بثورات قرمز بزرگ و یکنواختی روی بدن ظاهر میشود که معمولاً به هم میپیوندند و کل بدن را میپوشانند. در مقابل، آبله مرغان با خارش شدید و بثورات پوستی شروع میشود که ابتدا لکههای قرمز کوچک هستند و سپس به تاولهای پر از مایع تبدیل میشوند. در نهایت بعد از چند روز خشک و پوستهپوسته میشوند. به طور کلی، سرخک بیشتر با تب و علائم تنفسی همراه است، در حالی که آبله مرغان بیشتر با تاولها و خارش مشخص میشود.
13. تفاوت زونا و آبله مرغان چیست؟
زونا و آبله مرغان هر دو بهوسیله ویروس واریسلا زوستر ایجاد میشوند، اما تفاوت اصلی در زمان بروز و شکل بیماری است. آبله مرغان معمولاً در کودکی رخ میدهد و باعث بثورات قرمز و تاولدار در تمام بدن میشود، در حالی که زونا در بزرگسالی یا بعد از بهبودی از آبله مرغان، وقتی ویروس در بدن فعال میشود، ایجاد میشود و باعث درد و تاولهای محدود به یک ناحیه از پوست (معمولاً یک طرف بدن) میگردد. زونا معمولاً با درد شدید و احساس سوزش همراه است و به صورت دستهای از تاولها در طول مسیر یک عصب ظاهر میشود.
14. چه غذاهایی برای آبله مرغان خوب است؟
برای آبله مرغان، خوردن غذاهای نرم و آبکی مثل سوپ، ماست، میوههای تازه و آبمیوه طبیعی توصیه میشود تا گلو کمتر تحریک شود و بدن بهتر تغذیه شود. همچنین بهتر است از غذاهای تند، شور و خیلی داغ پرهیز شود.
15. چه میوه هایی برای آبله مرغان خوب است؟
برای آبله مرغان بهتر است میوههای غیر اسیدی مثل موز و هلو مصرف شود، چون میوههای اسیدی مانند پرتقال و مرکبات ممکن است گلوی آسیبدیده را تحریک کنند و احساس ناراحتی ایجاد کنند.
16. آبله مرغان تا چند روز واگیردار است؟
آبله مرغان معمولاً از ۱-۲ روز قبل از ظاهر شدن جوشها تا وقتی که تمام تاولها خشک و پوستهپوسته شوند، یعنی حدود ۵-۷ روز، واگیردار است.
نویسنده: مبین میرزایی
ناظر علمی: دکتر علی سالاری تبار و امیرحسین ملک زاده