در فصل زمستان، که معمولاً با کاهش دما و افزایش شیوع بیماریهای مرتبط با دستگاه تنفسی همراه است، بسیاری از افراد با مشکلات شایع سلامتی بهخصوص مشکلات تنفسی مواجه میشوند؛ ازجمله سرماخوردگیهای رایج، سرفههای خشک یا سرفههایی که با دفع خلط همراهند، التهاب و تحریک مجاری تنفسی و همچنین تجمع مخاط در ناحیه ریهها.
این بیماریها ناراحتیهای بسیاری برای فرد ایجاد میکنند و به دشواری در فرایند تنفس منجر میشوند. همچنین میتوانند تأثیری مستقیم بر کاهش کیفیت زندگی روزمره افراد داشته باشند. از سوی دیگر، درصورت بیتوجهی به درمان بهموقع و مناسب این بیماریها، گاهی عفونتهای جدیتری مانند برونشیت ساده یا عفونی ایجاد میشوند که نیازمند مراقبتهای پزشکی پیچیدهتری هستند.
عواملی مانند آلودگی هوا، وجود انواع باکتریها و ویروسها در محیط اطراف و تغییرات ناگهانی آبوهوا نیز نقشی مهم در افزایش احتمال ابتلا به بیماریهای تنفسی دارند و سبب گسترش این نوع مشکلات میشوند.
در این شرایط، استفاده از راهحلهای طبیعی و کارامد مانند بخور میتواند تأثیر زیادی داشته باشد. بخور اکالیپتوس دینه، با داشتن ترکیبات سودمند همچون اسانس اکالیپتوس، آویشن و نعنا فلفلی میتواند انتخابی مناسبی برای چنین مواقعی است.
ترکیبات اکالیپتوس اینهالر دینه
این محصول حاوی ترکیبات زیر است:
-
اکالیپتوس (Eucalyptus globulus leaf/Eucalyptus Spp oil): دارای فعالیت ضدباکتریایی و اثرات سرکوبکننده سرفه با داشتن 1،8 سینئول، اثر ضدالتهابی با برهمکنش با رادیکالهای OH و ایجاد تداخل با فعالشدن لکوسیتها
-
اسانس آویشن باغی (Thymus Vulgaris oil): دارای خواص ضدباکتری و ضدقارچ
-
اسانس آویشن شیرازی (Zataria Multiflora oil): دارای خاصیت آنتیاکسیدانی، ضدباکتری و ضدقارچ بهواسطه ترکیبات مونوترپنیک اکسیژندار، اغلب تیمول و کارواکرول
-
اسانس نعنا فلفلی (Mentha Piperita oil): دارای اثر ضدالتهابی و اثر مهاری بر آسم با مهار سیتوکینهای التهابی
- منتول (Menthol): کاهش احساس تنگی نفس و ایجاد حس خنکی
مزایای اکالیپتوس اینهالر دینه
استفاده از بخور تنفسی اکالیپتوس اینهالر دینه مزایای بسیاری دارد؛ ازجمله:
-
ضدعفونیکننده هوا بهویژه در دوران شیوع سرماخوردگی و آنفولانزا
-
درمان عفونتهای ریه
-
کاهش التهاب مجاری تنفسی
-
کاهش ترشحات در سرماخوردگی، برونشیت ساده و عفونی
-
کمک به رفع سرفههای خشک
-
کمک به خروج خلط از سینه
-
کاهش گرفتگی بینی ناشی از خلط
-
خنککردن و مرطوبسازی مجاری تنفسی و جلوگیری از خشکی گلو
-
کاهش سوزش و خارش گلو ناشی از سرفههای مکرر
اکالیپتوس اینهالر دینه برای چه کسانی مناسب است؟
استفاده از این بخور برای گروههای زیر مناسب است:
-
افرادی که با مشکلات تنفسی مانند سرماخوردگی، آنفولانزا، برونشیت، بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD)، آلرژیهای تنفسی و عفونتهای ریه مواجهند.
-
افرادی که سرفههای خشک یا همراه با خلط، گرفتگی بینی، التهاب مجاری تنفسی یا خشکی گلو دارند.
-
افراد سالم نیز میتوانند در فصول خشک یا در زمان گسترش بیماریهای تنفسی، از بخور اکالیپتوس دینه برای مرطوب نگهداشتن هوا و پیشگیری از بروز مشکلات تنفسی استفاده کنند.
نحوه مصرف اکالیپتوس اینهالر دینه
روزانه 2 تا 3 بار، هر بار ۵ میلیلیتر از این محلول (تقریباً برابر با 1 درب بطری) در حدود ۱۵۰ میلیلیتر آب جوش یا مخزن دستگاه بخور ریخته شود. سپس با چشمان بسته، به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه این بخور تنفس شود.
موارد هشدار مصرف
قبل از مصرف محصول به نکات زیر توجه کنید:
- درصورت داشتن حساسیت به هریک از ترکیبات اکالیپتوس اینهالر دینه، از مصرف آن پرهیز شود.
- این فراورده برای نوزادان و کودکان ممنوع است.
- درصورت ابتلا به آسم از این محصول استفاده نشود.
- این فراورده هرگز نباید بهصورت خوراکی مصرف شود؛ زیرا حتی مقدار کمی از آن میتواند مسمومیت شدید ایجاد کند.
- درصورت بلعیدن اتفاقی باید مقدار زیادی آب نوشید و با پزشک مراجعه کرد.
- مصرف بیش از اندازه این محصول ممنوع است؛ زیرا ممکن است سبب اسپاسم برونشها و تحریک ریهها شود.
بارداری و شیردهی
استفاده از این محصول در این دورهها مشکلی ندارد، اما زیادهروی در مصرف آن ممنوع است.
تداخل دارویی اکالیپتوس اینهالر دینه
این فراورده ممکن است با داروهای زیر تداخل داشته باشد:
-
محرکهای سیستم عصبی مرکزی (مانندمتیلفنیدات): استنشاق اکالیپتول (موجود در روغن اکالیپتوس) ممکن است سطح آمفتامینها را در خون کاهش دهد و اثرات آنها را کم کند.
-
داروهای آرامبخش و خوابآور (مانند پنتوباربیتال): استنشاق اکالیپتول ممکن است میزان پنتوباربیتال رسیده به مغز را کاهش دهد و اثربخشی آن را کم کند.
عوارض اکالیپتوس اینهالر دینه
عوارض جانبی خاصی برای این محصول گزارش نشده است. درصورت مصرف بیش از اندازه احتمال گرفتگی نایژه و تحریک ریه وجود دارد. درصورت بروز علائم حساسیت یا هرگونه عارضه جدی به پزشک مراجعه شود.
سؤالات متداول
1.آیا افراد مبتلا به سینوزیت میتوانند از اکالیپتوس اینهالر دینه استفاده کنند؟
بله؛ با توجه به اینکه این محصول علائم سینوزیت از جمله ترشحات و التهابات مجاری تنفسی را کاهش میدهد میتواند برای مبتلایان به سینوزیت مناسب باشد.
2. آیا میتوان از اکالیپتوس اینهالر دینه برای بهبود بوی بد دهان ناشی از مشکلات تنفسی استفاده کرد؟
بله؛ این محصول میتواند به کاهش التهاب و عفونتهای تنفسی کمک کند، که ممکن است بوی بد دهان را بهبود بخشد. البته باید توجه داشت که مصرف خوراکی این محصول ممنوع است.
منابع: WebMD | PMC | drugbank
نویسنده: مهسا فیضاللهی (کارشناس ارشد تغذیه)
ناظر علمی: دکتر علی سالاری تبار و امیررضا استواری